Schrijf je voor een breed publiek? Of voor een andere doelgroep dan waar je zelf toe behoort? Hou dan het taalniveau van je lezers in de gaten. Sterker nog, ga zelf op de stoel van je lezer zitten. Wie is die lezer eigenlijk? Probeer een concrete persoon voor de geest te halen. Maak het hem of haar in elk geval zo makkelijk mogelijk. Want anders haakt je lezer af.
Wees lezer van je eigen tekst
In m’n vorige blog gaf ik aan hoe belangrijk het is je in je lezer te verplaatsen. Dus zelf je eigen lezer te zijn. Dat riep veel reacties op. Daarom nu tips om te zorgen dat die lezer niet voortijdig afhaakt. Probeer je voor te stellen dat je zelf je eigen lezer bent. En dat je weinig tijd of weinig zin hebt om informatie tot je te nemen. Lees je tekst ook zo. Of vraag je collega dat te doen. En laat weg wat je niet wilt weten.
Neem je lezer bij de hand
Maak inhoudelijke kopjes en tussenkopjes en geef in de eerste zin van een alinea de kernboodschap weer. Zo maak je het je lezers makkelijk en weten ze snel wat ze moeten weten.
Weinig tijd
Werk met bullets of streepjes als je lezer weinig tijd heeft. Het dwingt je zelf ook om efficiënt te schrijven. Rangschik naar volgorde van belangrijkheid en zet kernwoorden cursief, vet of in hoofdletters.
TIEN TIPS VAN DE LEZER
Wat is een taalniveau?
De Raad van Europa heeft een internationale taallat vastgesteld: het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Talen. Deze taallat onderscheidt 6 taalniveaus om de moeilijkheidsgraad van teksten te meten. Het laagste niveau is A1. Daarna komen A2, B1, B2, C1 en C2. C2 is het hoogste taalniveau. Mensen met een hbo- of universitaire opleiding kunnen dat niveau aan.
95% van de Nederlanders begrijpt taalniveau B1
Corporaties, maar ook overheden en bedrijven schrijven hun teksten meestal op taalniveau C1. Veel mensen kunnen die teksten niet goed begrijpen. Dat geldt voor ongeveer 60% van de Nederlanders. Maar bijna 95% van de bevolking, bijna iedereen dus, begrijpt een tekst op taalniveau B1. Ook mensen die hoog opgeleid zijn lezen trouwens liever teksten op taalniveau B1 dan op taalniveau C1.
Nationale Ombudsman
Volg het advies van de Nationale Ombudsman Alex Brenninkmeijer: “Schrijf publieksteksten in eenvoudige taal. Anders begrijpen mensen absoluut niet waar het over gaat. Laten we niet vergeten dat slechts 5% van de Nederlanders hooggeletterd is. En juist die 5 % schrijft die publieksteksten”.
Tags: begrijpelijk schrijven, leesbaar, taalniveau van de lezer